Thoát bẫy thu nhập trung bình: nghiên cứu trường hợp của Hàn Quốc và gợi ý cho Việt Nam
Tiêu đề:      Thoát bẫy thu nhập trung bình: nghiên cứu trường hợp của Hàn Quốc và gợi ý cho Việt Nam
Mục:      Hàn Quốc, Điểm sách
Mã tài liệu:      1155195629
Năm xuất bản:      2017
Số xuất bản:      10
Số trang:      79-80
Ngôn ngữ:      Tiếng Việt
Đánh giá:      0 
Mô tả nội dung:     

Tác giả: Võ Hải Thanh

Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2017, 231 trang

“Bẫy thu nhập trung bình” (Middle Income Trap- MIT) có thể hiểu là một tình trạng trong phát triển kinh tế khi mà một quốc gia đạt đến một mức thu nhập bình quân nhất định và giậm chân tại mức thu nhập ấy trong một thời gian dài mà không thể vượt qua ngưỡng đó để trở nên giàu có hơn, trở thành nước có thu nhập cao. Ngân hàng Thế giới (2012) ước tính trong 101 nền kinh tế thu nhập trung bình vào năm 1960, chỉ có 13 nền kinh tế đã trở thành các nền kinh tế có thu nhập cao vào khoảng 2008.

Vào năm 1960, Hàn Quốc vẫn còn là một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới với thu nhập bình quân đầu người dưới 100 USD. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 30 năm, thu nhập bình quân đầu người của Hàn Quốc đã tăng từ dưới 100 USD lên gần 10.000 USD, đưa Hàn Quốc trở thành nước có thu nhập cao, gia nhập nhóm các nước OECD vào năm 1996, và thu nhập đầu người đã tiếp tục tăng lên không ngừng đến hơn 20.000 USD kể từ năm 2007 và đến nay đã đạt ngưỡng 30.000 USD. Thực tế cho thấy, Hàn Quốc đã phát triển bằng con đường hướng tới các ngành công nghiệp chủ chốt định hướng xuất khẩu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghiệp cao, thúc đẩy khu vực tư nhân (Chaebol), thiết lập một nền kinh tế thị trường và dân chủ, tăng cường hệ thống an sinh xã hội, khai phá các ngành công nghiệp mới, tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, tăng trưởng xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng… Hiện nay, từ một quốc gia nhận viện trợ Hàn Quốc đã trở thành một quốc gia hỗ trợ viện trợ cho các nước khác.

Đề cập vấn đề thoát bẫy thu nhập trung bình của Hàn Quốc, cuốn sách “Thoát bẫy thu nhập trung bình: nghiên cứu trường hợp của Hàn Quốc và gợi ý cho Việt Nam” của tác giả Võ Hải Thanh có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn. Sách gồm 4 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về bẫy thu nhập trung bình, đề cập các khái niệm về mức thu nhập trung bình, bẫy thu nhập trung  bình và lý do mắc bẫy. Trong chương này tác giả cũng đưa ra lý do mắc bẫy thu nhập trung bình và thực tiễn thoát bẫy (hay tránh được bẫy) thu nhập trung bình của một số nước Đông Á.

Chương 2: Một số mô hình phát triển tiêu biểu trên thế giới và mô hình phát triển của Hàn Quốc. Với mục một số mô hình phát triển tiêu biểu trên thế giới tác giả nghiên cứu mô hình Anglo-Saxon, mô hình Châu Âu lục địa và mô hình phát triển Châu Á. Đi sâu hơn tác giả nghiên cứu định vị mô hình phát triển của Hàn Quốc, mô hình nhà nước phát triển của Hàn Quốc. Đây là mô hình kinh tế nhà nước chỉ đạo ở Hàn Quốc đã từng rất được ngưỡng mộ bởi những kỳ tích phát triển dài hạn mà nó đạt được và nó đã được coi là mô hình lý tưởng cho nhiều nước học tập cho đến thời gian gần đây. Ngoài những kỳ tích kinh tế của nó, mô hình này còn có nhiều ưu điểm hấp dẫn xét từ góc độ xã hội ví dụ như: giảm nghèo, việc làm suốt đời trong các công ty lớn và phân phối thu nhập tương đối bình đẳng. Cùng với đó tác giả đưa ra cơ sở lý luận về mô hình dân chủ và nền kinh tế thị trường, và vai trò của Chính phủ ở Hàn Quốc (giai đoạn sau khủng hoảng kinh tế 1997).

Chương 3: Nghiên cứu trường hợp thoát bẫy (hay tránh được bẫy) thu nhập trung bình của Hàn Quốc.  Trong chương này tác giả nghiên cứu sâu hơn và toàn diện hơn về  quá trình tăng trưởng kinh tế thần kỳ và tránh được bẫy thu nhập trung bình của Hàn Quốc. Nền kinh tế Hàn Quốc giai đoạn thu nhập thấp và những đặc trưng chủ yếu đó chính là chính sách thay thế nhập khẩu (1953-1960)  và kế hoạch kinh tế 5 năm, công nghiệp hóa định hướng xuất khẩu và chính phủ chỉ đạo (1960-1970). Kinh tế Hàn Quốc giai đoạn thu nhập trung bình, thoát bẫy thu nhập trung bình và những chính sách phát triển kinh tế chủ yếu. Hàn Quốc đã thúc đẩy các ngành công nghiệp nặng và hóa chất (HCI), ổn định vĩ mô và tự do hóa (1980-1990), khủng hoảng kinh tế năm 1997-1998 và tái cơ cấu vượt qua khủng hoảng. Cuối cùng là giai đoạn kinh tế Hàn Quốc thu nhập cao và những chính sách phát triển kinh tế - xã hội.  Trong giai đoạn này có giai đoạn tăng trưởng ổn định (2001-2007), khủng hoảng kinh tài chính toàn cầu 2008 và các chính sách ứng phó vượt qua khủng hoảng và điểu chỉnh chính sách nhằm thúc đẩy tự do hóa thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài. Cuối chương là một số những nét đặc trưng của sự phát triển kinh tế thần kỳ giúp Hàn Quốc thoát bẫy (tránh bẫy) thu nhập trung bình và một số hạn chế, thách thức đặt ra đối với nền kinh tế Hàn Quốc.

Chương 4: Một số liên hệ, so sánh và gợi ý cho Việt Nam nghiên cứu về sự chuyển đổi mô hình phát triển, liên hệ mô hình phát triển của Hàn Quốc thời kỳ tăng trưởng cao với mô hình phát triển của Việt Nam hiện nay, chỉ ra sự khác biệt của mô hình phát triển định hướng xuất khẩu của Việt Nam và Hàn Quốc. Cuối cùng là một số kiến nghị cho sự cải cách đổi mới và chuyển đổi mô hình phát triển Việt Nam; một số kinh nghiệm để Việt Nam tránh bẫy thu nhập trung bình, trở thành một số nước thu nhập trung bình cao trong 20 năm tới.

Phát triển hướng ngoại, mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, hội nhập khu vực và quốc tế sâu rộng là một trong những yếu tố quan trọng giúp Hàn Quốc thoát bẫy thành công. Với những nghiên cứu kinh nghiệm phát triển thoát bẫy của Hàn Quốc, cuốn sách có ý nghĩa tham khảo rất lớn cho các nước đang phát triển đi sau trong đó có Việt Nam.

 

Phương Thảo

Lượt xem:      175
Bạn cần phải đăng ký tài khoản và đăng nhập vào hệ thống để có thể DOWNLOAD MIỄN PHÍ bài viết dưới dạng file PDF.

Đánh giá


TỔNG BIÊN TẬP

PGS.TS. PHẠM HỒNG THÁI

 

PHÓ TỔNG BIÊN TẬP

PGS.TS. PHẠM QUÝ LONG

 

TRƯỞNG PHÒNG BIÊN TẬP - TRỊ SỰ

ThS. VŨ THỊ MAI

HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP

Chủ tịch hội đồng

PGS.TS. PHẠM HỒNG THÁI

Ủy viên hội đồng

TS. Lý Xuân Chung
PGS.TS. Phạm Quý Long
TS. Trần Quang Minh
TS. Đặng Xuân Thanh
GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng
GS.TS. Nguyễn Quang Thuấn

TÒA SOẠN

 

Phòng 1207 - Tầng 12, Tòa nhà Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam.
Số 1, Liễu Giai, Ba Đình, Hà Nội.